Page 162 - Demo

2Poster p%u00ebr planin Marshall, 19471Vitet e pasluft%u00ebs %u2013 periudha e zhvillimit t%u00eb shpejt%u00eb t%u00eb SHBA-s%u00ebPas p%u00ebrfundimit t%u00eb Luft%u00ebs s%u00eb Dyt%u00eb Bot%u00ebrore n%u00eb vitin 1945, Shtetet e Bashkuara t%u00eb Amerik%u00ebs dol%u00ebn si fuqia kryesore ekonomike, politike dhe ushtarake n%u00eb bot%u00eb. Industria amerikane ishte forcuar gjat%u00eb luft%u00ebs dhe territori i vendit nuk kishte p%u00ebsuar shkat%u00ebrrime. Kjo situat%u00eb i mund%u00ebsoi SHBA-s%u00eb q%u00eb t%u00eb luante nj%u00eb rol udh%u00ebheq%u00ebs n%u00eb nd%u00ebrtimin e rendit t%u00eb ri bot%u00ebror. Krahas k%u00ebsaj, filloi t%u00eb p%u00ebrvijohej edhe konkurrenca me BS-n%u00eb p%u00ebr dominim global. SHBA-ja mori masa t%u00eb gjithanshme p%u00ebr frenimin e ekspansionit komunist. N%u00eb vitin 1947, presidenti Truman shpalli %u201cdoktrin%u00ebn Truman%u201d, q%u00eb konsideronte %u00e7do nd%u00ebrhyrje t%u00eb BS n%u00eb vende t%u00eb tjera, si nj%u00eb sulm ndaj interesave amerikane. N%u00eb funksion t%u00eb mbrojtjes nga rreziku sovjetik u krijua NATO, si aleanc%u00eb ushtarake dhe politike.Gjithashtu, SHBA-ja vuri n%u00eb zbatim planin %u201cMarshall%u201d p%u00ebr ndihm%u00eb ekonomike ndaj vendeve evropiane, propozuar nga Sekretari i Shtetit Xhorxh Marshall. Ky plan synonte q%u00eb t%u00eb ndihmonte rim%u00ebk%u00ebmbjen e vendeve evropiane t%u00eb shkat%u00ebrruara nga lufta duke kufizuar ndikimin sovjetik, dhe t%u00eb krijonte tregje t%u00eb reja p%u00ebr mallrat amerikane. Gjat%u00eb viteve 1950%u20131960, SHBA-ja p%u00ebrjetoi nj%u00eb periudh%u00eb rritjeje t%u00eb shpejt%u00eb ekonomike. U rrit prodhimi industrial, u zgjerua konsumi dhe u forcua klasa e mesme. Rritja e prodhimit t%u00eb p%u00ebrgjithsh%u00ebm %u00e7oi n%u00eb rritjen e ndjeshme t%u00eb pagave t%u00eb punonj%u00ebsve, zgjerimin e programeve p%u00ebr arsimin, sigurimet etj. Urbanizimi dhe zhvillimi i periferive urbane ndryshuan m%u00ebnyr%u00ebn e jetes%u00ebs s%u00eb shum%u00eb familjeve amerikane. Megjithat%u00eb, zhvillimi ekonomik nuk u shoq%u00ebrua me barazi sociale. Afro-amerikan%u00ebt, grat%u00eb dhe grupet e tjera minoritare vazhduan t%u00eb p%u00ebrballeshin me diskriminim racor dhe social. N%u00eb disa shtete, ve%u00e7an%u00ebrisht n%u00eb jug, segregacioni racor ishte ende i ligj%u00ebruar. K%u00ebto dallime tregojn%u00eb kontrastet brenda shoq%u00ebris%u00eb amerikane.SHBA n%u00eb vitet '60-'70N%u00eb zgjedhjet e vitit 1960 fitoi demokrati Xh. F. Kenedi (John Kennedy), i cili solli nj%u00eb frym%u00eb progresiste. Ai shpalli nj%u00eb program qeveris%u00ebs q%u00eb u quajt %u201cKufiri i Ri%u201d. Sipas k%u00ebtij programi, SHBA-ja do t%u00eb fuqizohej duke shfryt%u00ebzuar n%u00eb m%u00ebnyr%u00eb m%u00eb efikase burimet njer%u00ebzore e natyrore dhe duke reformuar aparatin shtet%u00ebror me an%u00eb t%u00eb afrimit t%u00eb t%u00eb rinjve n%u00eb politik%u00eb e administrat%u00eb.Kenedi nd%u00ebrmori nj%u00eb s%u00ebr%u00eb masash n%u00eb fush%u00ebn ekonomike, sidomos p%u00ebr uljen e papun%u00ebsis%u00eb, investimet publike etj. N%u00eb aspektin social, uli mosh%u00ebn e pensionit, ofroi m%u00eb shum%u00eb asistenc%u00eb sociale dhe hartoi nj%u00eb plan p%u00ebr uljen e taksave. Ai Kenedi gjat%u00eb fushat%u00ebs zgjedhore t%u00eb vitit 19606.3 SHBA (1945%u20132000)Presidenti Nikson ishte presidenti i par%u00eb i SHBA-s%u00eb q%u00eb vizitoi Kin%u00ebn. Ky ishte nj%u00eb hap shum%u00eb i r%u00ebnd%u00ebsish%u00ebm n%u00eb stabilizimin e marr%u00ebdh%u00ebnieve mes dy vendeve. Termi %u201cdiplomacia e ping-pongut%u201d u krijua kur amerikan%u00ebt e par%u00eb q%u00eb vizituan Kin%u00ebn, qysh nga Lufta II Bot%u00ebrore, ishin skuadra p%u00ebrfaq%u00ebsuese e ping-pongut e SHBA-s%u00eb.Grimc%u00eb historike160